از هم اکنون متفاوت زيستن و انديشيدن را به کودکان خود بياموزيد                                                                                    گروه آموزشي مهد و پيش دبستاني شادونه                                                                                    Shadooneh Kindergarten and preschool LLC                                                                                    تماس با ما :22694557 و 22694558

تغذیه

گزارشات موجود حاکی از آن است که کشور ما با انواع مشکلات تغذیه ای ناشی از کم خو ری و پرخوری مواجه است .از یک طرف، مشکلات ناشی از کم خوری به شکل سوء تغذیه (کوتاه قدی، کم وزنی و لاغری ) درکودکان زیر 5 سال کشور وکمبود ریز مغذیها بویژه کمبود آهن وکم خونی ناشی از آن، کمبود ید وگواتر درافرا د جامعه وجود دارد واز سوی دیگر، B2،D ،A کمبود کلسیم وپوکی استخوان، کمبود ویتامین های پرخوری وتغییرات الگوی مصرف غذا بصورت افزایش مصرف مواد قندی وچربی موجب شیوع روز افزون بیماریهای متابولیک وغیر واگیر نظیر بیماریهای قلب وعروق از جمله فشار خون بالا، دیابت، چاقی وانواع سرطانها درکشور وبخصوص درشهرهای برزگ شده است .

سوء تغذیه وکمبود ریز مغذیها باعواقبی مانند اختلال دررشد وتکامل جسمی و مغزی کودکان، کاهش بهره هوشی، کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی، تضعیف سیستم ایمنی وکاهش مقاومت بدن در مقابل بیماریها، افزایش ابتلا به بیماریها و در نهایت کاهش توانمندی های ذهنی وجسمی ا فراد جامعه همراه است وشیوع روز افزون سکته های قلبی ومغزی، افزایش فشار خون، دیابت وانواع سرطانها که یکی از عوامل مهم وزمینه ساز آن تغییر درزژیم غذایی والگوی مصرف غذا بشمار می رود، ضمن کاهش طول عمر افراد جامعه هزینه های درمانی سنگینی را به کشور تحمیل میکند.

با توجه به اینکه یکی از اقدامات اساسی درزمینه اصلاح الگوی مصرف غذا، توجه به نحوه طبخ وتوزیع غذا درمراکز عمومی ورستورانهای ادارات دولتی وخصوصی، مهد کودکها، دانشگاهها، کارخانه ها، سربازخانه ها، بیمارستانها، مدارس شبانه روزی و ....آموزش کارکنان درگیر درمراحل طبخ وتوزیع غذا وهمچنین آموزش همگانی تغذیه درزمینه رعایت تعادل وتنوع دربرنامه غذایی روزانه است، موارد ذیل باید مورد توجه قرارگیرد:
1.باتوجه به ضرورت آموزش وارتقای آگاهی های تغذیه ای، برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی درزمینه تغذیه صحیح، نشر وتوزیع پیامها و شعارهای تغذیه ای درمحیط کار ورستوران برای کارکنان بخش ها وبویژه کارکنان سلف سرویس و رستورانها، لازم است امر آموزش واطلاع رسانی دراولویت قرارگیرد ودراین زمینه هماهنگی های لازم با دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت سلامت دروزارت بهداشت، بعمل آید .
2. کارشناسان تغذیه بعنوان مسئول فنی در رستوران وسلف سرویس ادارات حتما حضور داشته باشند .
3. نوع و کیفیت غذای مصرفی دررستورانها وسلف سرویس های ادارات، کارخانه ها و ...... تحت نظر کارشناسان تغذیه کنترل شده و نکات ذیل درکلیه رستورانها ومراکز جمعی تهیه وتوزیع غذا بکار گرفته شود:
1-3 . به منظور کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی وعروقی، درطبخ غذا از روغن مایع استفاده شود وتا حد امکان غذاها بجای سرخ شده، بصورت آب پز، بخار پز و کبابی ویا کم سرخ با شعله کم تهیه شود.
2-3 . درصورت تهیه غذا بصورت سرخ شده، از حداقل مقدار روغن ( روغن مایع مخصوص سرخ کردنی ) استفاده شود. مصرف روغن جامد احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی وعروقی را افزایش میدهد.
١ 3-3 . غذاها به شکل کم چربی تهیه شوند بطور مثال پوست وچربی مرغ قبل از طبخ جدا شود، تمام قسمت های چربی قابل رویت گوشت قرمز قبل از طبخ گرفته شود .
4-3 . برای تهیه ا نواع خورش ها مثل قورمه سبزی، خورش کدو وبادمجان مواد اولیه مورد استفاده مثل سبزی، کدو وبادمجان با روغن کم وبه مدت کوتاه تفت داده شود . سرخ کردن زیاد و طولانی مدت سبزیها موجب از بین رفتن ویتامینهای آن میشود.
5-3 . درصورت سرو کباب کوبیده، دقت شود که تمام قسم تهای کباب بطور یکنواخت پخته و مغز پخت شود و مقدار چربی آن تا حد امکان کم باشد البته کباب کردن نباید در حدی باشد که باعث سوختن کباب وتولید مواد سرطان زا شود .
6-3 . یک پیاله ماست همیشه وروزانه درکنار غذا سرو شود .بهتر است ماست پاستوریزه کم چربی عرضه شود .
7-3 .حبوبات به شکل عدسی، لوبیا و ... دربرنامه غذایی هفتگی گنجانده شود.
8-3 . نان مورد استفاده روزانه از انواع سبوس دار مثل سنگک انتخاب شود.
9-3 . بحای انواع نوشابه های گازدار که به علت قند زیاد ( هربطری 300 میلی لیتری نوشابه در حدود 28 گرم قند دارد ) موحبات چاق ی را فراهم می کند، نوشیدنی های سالم تر مثل دوغ پاستوریزه وکم نمک ( توجیحا بدون گاز )، آب بهداشتی ویا ماء الشعیر توصیه میشود.
10-3 . نوشابه های گازدار بعلت داشتن مقادیر زیاد فسفات، جذب کلسیم غذا توسط بدن را مختل نموده وبدین طریق موجب کمبود کلسیم ونهایتاٌ پو کی استخوان می شوند.درحال حاضر، بررسی های مصرف غذایی درکشور حاکی از آن است که 40 درصد افراد جامعه با کمبود دریافت کلسیم مواجهندو کاهش دانستیه استخوانی وپوکی استخوان از مشکلات بهداشتی تغذیه ای مطرح درکشور بشمار میرود .
11-3 . با توجه به آخرین توصیه سازمان ج هانی بهداشت درزمینه کاهش مصرف نمک به کمتر از 5 گرم درروز، توصیه می شود از حداقل مقدار نمک درطبخ غذا استفاده شود و نمک مورد استفاده نمک یددار وتصفیه شده باشد وبه شرایط صحیح نگهداری نمک یددار برای حفظ ید آن ( ظرف دربسته، پوشش رنگی وغیر قابل نفوذ نسبت به نور) وهمچنین تاریخ مصرف توجه شود.
12-3 . سروماهی به علت نقش آن درپیشگیری وکنترل بیماریهای قلبی وعروقی حداقل دوبار درهفته توصیه می شود . نحوه صحیح طبخ ماهی بشکل کم روغن وکم سرخشده حائز اهمیت است و باید مورد توجه قرار گیرد . در صورت امکان ماهی به شکل بخارپز، کبابی ویا داخل فر همراه با سبزی های تازه ومعطر طبخ شود .
13-3 . با توجه به اینکه ویتامین ها واملاح مورد نیاز بدن باید از سبزی ها ومیوه ها تامین شود، به سرو سبزی وصیفی تازه مثل گوجه فرنگی، فلفل سبز دلمه ای، کاهو وکلم به صورت سالاد ویا درکنارغذا وسبزی وصیفی پخته ( هویج، چغندر، کلم، گل کلم، کدو، لوبیا سبز، نخود فرنگی و ....) تاکید شود . در ١ هنگام سروسبزی خام وسالاد، شستشو و ضدعفونی آنها برای پیشگیری از آلودگی های انگلی باید مورد تاکید قرارگیرد.
14-3 . سرو یک نوع میوه مناسب با فصل همراه با غذا، بخشی از ویتامین های مورد نیاز بدن را تامین میکند.
15-3 . با توجه به روند روبه گسترش بیماریهای قلبی وعروقی، چاقی وانواع سرطانها که مستقیماً درارتباط با مقدار ونوع چربی مصرفی است . از قراردادن کره حیوانی وگیاهی درکنار غذاها مثلاً چلوکباب ویا جوجه کباب همراه با برنج خودداری شود . (درصورت تمایل افراد می توانند از مسئول رستوران درخواست نمایند)
16-3 . استفاده ازسس مایونز همراه با سالاد به علت مقدار زیاد چربی آن توصیه نمی شود. به جای آن میتوان از آبلیمو، سرکه، آب نارنج، روغن زیتون و سبزیهای معطر برای سالاد استفاده کرد.
17-3 . غذا به شکل نیم پرس نیز دررستورانها وسلف سرویس ها ارائه شود تا افرادی که اضافه وزن دارند درصورت تمایل بتوانند از آن استفاده کنند .
18-3 . سبزی ها را می توان درکناز غذاها سرو نمود .بعنوان مثال سرو غذاهایی مثل با قلاپلو، کلم پلو، سبزی پلو، ماست وخیار، ماست وسبزی به منظور افز ایش مصرف سبزی ها در برنامه غذایی روزانه افراد توصیه میشود.
19-3 . به منظور پیشگیری از اسراف وبه هدررفتن باقی مانده غذا ظرف یک بار مصرف در رستوران موجود باشد و در اختیار افراد گذاشته شود تا غذای اضافی را به منزل ببرند.
20-3 . درصورت امکان منوی غذا درهروعده ب ه صورت متنوع باشد تا افراد بتوانند بسته به نیازهای غذایی وسلایق خود غذای مناسب ومورد نظر خود را انتخاب کنند . به عادات غذایی بومی و غذاهای محلی (با درنظر گرفتن کیفیت وسلامت آنها) در تهیه منوی غذایی توجه شود.
با توجه به اهمیت رعایت بهداشت درمراکز طبخ، توزیع وعرضه غذا بکارگیری نکات ذیل حائز اهمیت است: -1 تمام کارکنان درمراکز طبخ، توزیع وعرضه غذا باید طبق آیین نامه مقررات بهداشتی ماده 13 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی وبهداشتی دارای کارت معاینات دوره ای بهداشت باشند.
-2 رعایت بهداشت فردی توسط کارکنان مانند کوتاه نگهداشتن موهای سر وصورت وناخن ها، شست وشوی دستها با آب گرم وصابون بویژه پس از رفتن به توالت واستحمام بطور مرتب ضروری است.
-3 کارکنان هنگام برداشتن مواد غذایی از دستکش تمیز یک بار مصرف وانبرهای مخصوص استفاده نمایند.
-4 تمام کارکنان آشپزخانه وافرادی که غذا سرو میکنند باید از کلاه وروپوش استفاده نمایند.